Informacje o Lublinie

Zamek Królewski

Zamek Królewski

maj 14, 2012

Historia lubelskiego zamku, rozpoczyna się wraz powstaniem kasztelanii lubelskiej, co miało miejsce w XII wieku. Wzniesiono na wzgórzu gród, który umocniony drewniano-ziemnym wałem. W pierwszej połowie XIII wieku, w górnej części zamku wybudowano murowaną wieżę, mającą charakter obronno-rezydencjonalny. Ten cenny zabytek sztuki romańskiej, zachowany do dzisiaj w świetnej formie, umocnił lokalizację średniowiecznego założenia i dał początek murowanej zabudowie zamku. Wieża zamkowa jest jedną z najstarszych budowli na Lubelszczyźnie. Stanowiła część grodu kasztelańskiego. Posiada trzy kondygnacje nadziemne, a grubość muru osiąga 3,4 m.

Za panowania Kazimierza Wielkiego, w XIV wieku, postawiono murowany zamek, który został otoczony murem obronnym. Wówczas też, powstał gotycki kościół zamkowy pod wezwaniem Trójcy Świętej, który pełnił funkcję kaplicy królewskiej. Z fundacji Władysława Jagiełły wnętrza kaplicy pokryto malowidłami bizantyńsko-ruskimi. Prace ukończono w 1418 roku. Dzięki malowidłom, zachowanym do czasów współczesnych, Kaplica Trójcy Św. stanowi wybitny zabytek w skali międzynarodowej.

Zamek, który znajdował się na królewskim szlaku prowadzącym z Krakowa do Wilna, cieszył się sporą przychylnością i opieką Jagiellonów. To właśnie w tym zamku, pod opieką Jana Długosza, wychowywali się synowie Kazimierza Jagiellończyka. Na początku XVI wieku, za sprawą króla Zygmunta Starego zamek został przebudowany na okazałą rezydencję królewską. Do wykonania tego zadania sprowadzono z Krakowa włoskich mistrzów.

W wyniku wojen, które miały miejsce w XVII wieku, zamek uległ znacznemu zniszczeniu. Ocalały najstarsze części założenia zamkowego, czyli kaplica i baszta. W latach 1824-1826, z inicjatywy Stanisław Staszica i wg projektu S. Stompfa, wzniesiono na wzgórzu nową budowlę w stylu neogotyku angielskiego, przeznaczoną na więzienie kryminalne Królestwa Kongresowego. Funkcję więzienia zamek pełnił przez 128 lat. Więziono tu między innymi uczestników walk o niepodległość, takich jak powstańcy styczniowy 1863 roku. W okresie 1918-1939 obok więźniów kryminalnych odbywali tu karę członkowie ruchu komunistycznego, działający przeciw państwu polskiemu.

Podczas II wojny światowej i okupacji niemieckiej funkcjonowało tu więzienie hitlerowskie. 22 lipca 1944 r., przed opuszczeniem Lublina, hitlerowcy dokonali masowego mordu 300 więźniów zamku. Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej, w sierpniu 1944 roku, zorganizowano na zamku polityczne więzienie karno-śledcze, podległe władzom sowieckim, a następnie Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego. Po likwidacji więzienia w 1954 r. i przeprowadzeniu prac remontowych zamek przeznaczono na cele kultury. Od 1957 roku jest siedzibą główną Muzeum Lubelskiego, założonego w 1906 r.